Posiłki i karmienie osoby starszej i niesprawnej ruchowo

Nie jestem dietetykiem i dlatego nie będę pisała na temat diet. Warto poprosić o pomoc w ustaleniu diety lekarza lub dietetyka, ponieważ ważne by dieta osoby chorej i starszej była zbilansowana i dobrana do stanu zdrowia i potrzeb organizmu.

Zajmiemy się tematem praktycznego podawania posiłku i jego przygotowania. Stwórzmy choremu taki klimat posiłku w jakim my sami chcielibyśmy jeść. Ważnym aspektem w spożywaniu posiłków jest to, by osoby mogące zrobić to samodzielnie, próbowały jeść same, bez naszej znacznej pomocy. Nawet jeśli nakruszą, pochlapią się lub ubrudzą, ćwicząc zachowują sprawność. To także w kwestii psychicznej ważne by czuć się możliwie niezależnym.

Jak przygotować posiłek, na co zwróćmy uwagę?

Dobrze starać się utrzymywać stałe pory karmienia i podawania jedzenia, to ważne zwłaszcza dla osób z demencją, bo daje poczucie "poukładania dnia" i bezpieczeństwa.

Nietrzymanie moczu, produkty, jak wybrać chłonność pieluchomajtek

Nietrzymanie moczu.
Tak jak wspominałam w poprzednim poście, kolejnym ważnym tematem jest temat nietrzymania moczu.

Przyczyn nietrzymania moczu może być bardzo wiele i problem ten dotyczy nie tylko osób starszych.
Bez względu na powód tej dolegliwości każdy przypadek powinien być skonsultowany z lekarzem i leczony indywidualnie w zależności od stanu pacjenta i powodu problemu.

Problem nietrzymania moczu to dla wielu osób temat trudny i krępujący, dlatego też ważne jest by środki zaradcze dobierać indywidualnie tak, by w maksymalnym stopniu zaradzić problemowi.

Nie jestem lekarzem, dlatego pominiemy temat diagnoz i leczenia - odsyłam do lekarza, a w tym poście skupimy się na doborze środków pomocniczych.

Często trudno określić jakie mamy nietrzymanie moczu, dlatego orientacyjnie stosuje się przeliczenie ilości moczu niekontrolowanie wydalonego w ciągu 4 godzin. 
- kropelkowe - do 50ml/ 4 godz.
- lekkie - do 100 m/ 4 godz.
- średnie - 200 ml/ 4 godz.
- ciężkie - powyżej 200ml/ 4 godz.

Warto stosować tzw. dzienniki mikcji (oddawania moczu), zapisywać wszystkie wizyty w toalecie, epizody nietrzymania moczu i ilość wypijanych płynów.

W celu ustalenia jakiej chłonności potrzebujemy można też zastosować dziennik mikcji  z jednej doby (posłużę się schematem ze strony http://seni.pl/seni-profesjonalnie/ekonomicznie-z-seni/dobor-produktu/ )

Przed przystąpieniem do kalkulacji warto zwrócić uwagę na kilka parametrów:

pęcherz moczowy mieści średnio 500 ml moczu
przeważnie parcie odczuwamy przy wypełnieniu 1/3 pęcherza
standardowo, jednorazowo wydalamy ok. 200 ml moczu
ważna jest świadomość ilości wypitych płynów
wydalamy zazwyczaj ok. 80% przyjętych płynów (woda, zupa, herbata, sok)
istotny jest stopień mobilności osoby - jak często udało się dotrzeć do toalety na czas.

Jak obliczamy chłonność? (przykładowe dane ze wspomnianego schematu )


Przyjęte płyny - 1450ml
Wydalone płyny (zazwyczaj 80% przyjętych) - 80% z 1450 ml = 1160 ml
Wydalanie moczu w toalecie - 3 razy 200ml= 600ml
Niekontrolowane oddawanie - 1160ml - 600ml (WC) = 560ml
Średnia liczona na 4h - 560ml/24h = 93ml na 4 godziny
to nam dale powyżej 50ml - do 100 ml- czyli lekkie nietrzymanie.

Według tego wzoru możemy dobrać odpowiednią chłonność. Jeśli zauważymy, że nietrzymanie ulega zmianie co do ilości moczu, warto powtórzyć sprawdzenie ilości nietrzymanego moczu.

Statystycznie najwięcej osób ma lekkie nietrzymanie moczu, a ciężkie zazwyczaj występuje u osób obłożnie chorych i leżących.

Dobór wkładek, pieluch i pieluchomajtek.

Często osoby z nietrzymaniem moczu używają wkładek lub pieluchomajtek o znacznie większej chłonności niż potrzebują. Nie ma to sensu ani pod względem wygody noszenia, bo zazwyczaj są to środki większe i mniej dyskretne, ani pod względem finansowym bo są droższe. Należy zaufać producentowi i dobrać środek do problemu.

Drugą bardzo ważną kwestią jest rozmiar, zwłaszcza pieluch zamykanych i pieluchomajtek - na opakowaniach pieluch są oznaczenia S, M, L, XL... i podane są wymiary każdej z pieluch. Warto idąc po pierwsze zmierzyć swój obwód pasa i bioder, znacznie ułatwi to wybór produktu.

Jaki mamy wybór?

W Polsce dostępne są pieluchomajtki, wkładki i pieluchy kilku firm, w tym dwie najbardziej znane to SENI i TENA. Mi bliższa jest firma SENi, ponieważ lepiej znam jej asortyment i korzystałam u moich podopiecznych nie tylko z pieluch i wkładek, ale także licznych specjalistycznych kosmetyków. Nie jest to reklama firmy SENI natomiast na przykładach jej produktów pokarzę jakie produkty są dostępne.

Istnieje podział na produkty dla kobiet i mężczyzn.Wkładki stosujemy przy kropelkowym, lekkim i ewentualnie średnim nietrzymaniu moczu.

Władki urologiczne dla kobiet. Występują w różnej wielkości i chłonności.
Wiem, że kobiety często używają zwykłych podpasek zamiast wkładek urologicznych, polecałabym jednak wkładki, ze względu na to, że wkładki absorbują zapach moczu, lepiej chłoną i mają dodatkową ochronę przed przeciekaniem.


Wersja dla mężczyzn. Również mamy wybór co do chłonności i wielkości.



Przy średnim i ciężkim nietrzymaniu stosuje się:
pieluchy anatomiczne o systemie otwartym (nie ma zapięć, można włożyć w bieliznę)
pieluchomajtki z regulowanym pasem
pieluchomajtki z systemem zamkniętym (całkiem zaklejane pieluchomajtki)
pieluchomajtki, przypominające bieliznę

Każda z tych opcji występuje w różnych rozmiarach i różnej chłonności.

Dla osób chodzących, aktywnych polecam pieluchomajtki, wyglądające jak majtki. Jeśli są dobrze dobrane są wygodne, nie szeleszczą, są miękkie, nie odparzają. Pod spodniami nie odznaczają się i wyglądają dyskretnie.

Polecam przed ubraniem skręcić je lekko tak jak się wykręca ręcznik, tylko lekko, to nabiorą większej plastyczności i będą lepiej się układały.

Rada praktyczna!

Na bokach pieluchomajtek (na tym jakby szwie) jest perforacja i można je zdjąć przerywając bez problemu boki, nie trzeba tym samym zdejmować przez nogi i np. zdejmować rajstop, żeby zdjąć mokre pieluchomajtki.


REFUNDACJA NFZ
Środki chłonne są refundowane przez NFZ. Zapytaj swojego lekarza o zlecenie na środki, zarejestruj je w siedzibie NFZ w swoim mieście, odbierz kartę zlecenia i wykup dofinansowane środki w aptece!

Toaleta ciała, zmiana pieluchy

W poprzednich postach pisałam już o toalecie osoby leżącej + myciu włosów oraz o dbaniu o higienę jamy ustnej (i protezy).  Dziś chciałabym skupić się na toalecie ciała i zmianie pieluchy. 

Najważniejsze (podczas każdego rodzaju toalety) jest to, by przygotować sobie wszystko co będzie potrzebne do wykonania toalety i zadbania o higienę chorego. Należy także poinformować chorego o tym, co chcemy zrobić i w jaki sposób będziemy z nim współpracować.

Higiena jamy ustnej chorego, w tym z protezą zębów

Post ten jest ciągiem dalszym tematyki dotyczącej higieny chorego.

Dziś skupimy się na jamie ustnej i problemach z jej pielęgnacją.

Uwagę zwrócę szczególnie na pacjenta leżącego, z ograniczonym kontaktem słownym, ponieważ on wymaga największej uwagi i wprawy w wykonaniu toalety jamy ustnej.

Problem:

W swojej pracy niejednokrotnie spotkałam się z przypadkiem, kiedy rodzina chorego informowała, że nie ma on apetytu, odmawia jedzenia i picia, a przy tym nie może podać przyczyny takie stanu (bo nie mówi lub nie kojarzy na tyle by się komunikować). Często okazywało się, że przyczyną jest właśnie problem z jamą ustną, a nie np. ogólny zły stan zdrowia. W ustach znajdował się nalot, język był obrzęknięty i co za tym idzie nawet płyn powodował silny ból.

Dlaczego tak się dzieje?

Jedną przyczyn może być grzybica jamy ustnej występująca po podawanych lekach (np. po antybiotykach) lub w chorobach nowotworowych, ale znacznie częściej przyczyną jest niewłaściwa higiena jamy ustnej lub jej brak.

Toaleta ciała w łóżku + mycie włosów - czego potrzebujemy?

Niemożność samodzielnego wykonania toalety przez naszych bliskich może budzić w nas zakłopotanie, a zwłaszcza jeśli to my mamy pomóc im w wykonaniu toalety ciała. Problem mogą stanowić więzy rodzinne: "Jak mam teraz myć tatę, dotykać go i rozbierać?" - zastanawia się córka, opór przed płynami fizjologicznymi: "Mogę robić wszystko, ale pieluchy nie zmienię" lub nietypowymi dla nas przedmiotami jak na przykład - proteza zębowa: "Brzydzi mnie mycie protezy oblepionej jedzeniem". Toaleta to ogólnie trudny temat dla wielu "świeżo" opiekujących się osób, wszystko przychodzi z czasem...

Najbliższe posty poświęcone będą tematyce toalety ciała. Podpowiem co może być potrzebne, jak krok po kroku wykonać toaletę i na co zwrócić uwagę. Skupię się w dużej mierze na pacjencie leżącym, bo to on wymaga większej wprawy od opiekuna w prawidłowym pielęgnowaniu ciała i dbaniu o higienę osobistą chorego.

Wieczne szukanie "czegoś"...

Często pierwszym z objawów zapominania są przedmioty poukładane w innych miejscach niż były zazwyczaj. Z biegiem czasu i postępowaniem choroby, takie gubienie i szukanie staje się coraz bardziej kłopotliwe. Jednym z problemów opiekunów jest to, że, gdy podopieczny wiecznie czegoś szuka, nie potrafi przy tym wskazać czego, opisać jak to wygląda, do czego służy i po co tego szuka lub podaje informacje, które nijak się mają do szukanego przedmiotu... Jak radzić sobie w takich sytuacjach, w jaki sposób pomóc osobie chorej uporządkować przestrzeń, by sytuacji "szukania czegoś" było potencjalnie jak najmniej?

Komunikacja z osobą z chorobą Alzheimera/ demencją

Trudno określić w jakim stadium choroby powinien być nasz chory, aby porady te były adekwatne do jego stanu, ale sądzę, że opiekun sam czytając tę treść wybierze wątki potrzebne dla siebie.

Postępowanie choroby Alzheimera lub demencji prowadzi do pogorszenia się możliwości komunikowania i rozumienia otoczenia. Objawia się to tym, że chory ma problem z:

• dokończeniem myśli, zdania
• przypomnieniem sobie co chciał powiedzieć
• rozpoczynaniem wielu wątków i niekończeniem ich
• nazywaniem przedmiotów i emocji
• powtarzaniem tych samych informacji lub pytań
• ujęciem składnie własnych myśli

Taka sytuacja jest trudna nie tylko dla chorego, ale także dla jego rodziny i opiekunów. Poza niemożliwością dowiedzenia się co nasz bliski chce nam przekazać, czujemy, że tracimy z nim kontakt a tym samym więź. Osoba niemogąca się wysłowić bywa agresywna, podenerwowana i może mieć poczucie niezrozumienia. Opiekun natomiast czuje się bezsilny i nie zawsze rozumie, że brak sensownego dialogu z bliską osobą nie jest wynikiem jej złej woli, ale postępującej choroby.

Zestawiłam kilka praktycznych porad które ułatwią wymianę informacji, a także zminimalizują liczbę sytuacji stresujących, konfliktowych i trudnych dla obojga rozmówców.